Lost forumlarının en büyük fenomenlerinden biri kara duman gizeminin nasıl “mantıklı” bir şekilde açıklanacağıdır. Dizideki bütün gizemler üç aşağı beş yukarı açıklanabilir gibi duruyor. Kara duman dışında! Eksi sözlük’te “sözlükte bulunmayan kelime” nickli yazarın açıklamasıyla “fotoğraf çekiyor, yazar kasa sesi çıkarıyor, adam öldürüyor, böğürüyor. yapmadığı iş kalmadı mübareğin.”

Dizi ekibi dizinin sonunda bütün sorulara cevap verileceğini ve her şeyin “mantıklı” bir açıklaması olduğunu söylediğinden beri işler iyice alevlendi. Evet rakamların gizemi açıklanabilir, evet adanın kaybolması da nispeten “mantıklı” bir temele oturtulabilir, hatta Locke’un yürümeye başlaması ve gördüğü her şeyi havaya uçurmaya meraklı olmasının sebepleri bile açıklanabilir. Ama kara duman biraz zor gözüküyor.

Beklentiler yukarı çekildikçe işler sarpa sarıyor. Kimisi “olmaz, olamaz” deyip şimdiden küsüyor kimisi ise “tatmin edecek bir açıklama” olmadığı takdirde dizi ekibinin başına türlü belalar gelmesini diliyor.
Tüketici beklentisi tüm markaların ateşle imtihanıdır. Hem yükselteceksin, alevin harlamasını sağlayacaksın hem de elini kolunu yakmayacaksın. Zor iş. İnce ayar gerektirir.

“Bir dünya markası” dedin mi “bundan iyisi Şam’da kayısı canım” pişkinliğine sarmayacaksın.
Google’da “bir dünya markası” diye arattığın zaman çıkan ilk sitede

“Beko servisinin numarasını bulmak için internete girdim. www.beko.com.tr de servis numaralarını ararken bir çağrı merkezi telefonu ve randevu talebi için form olan bir sayfaya girdim.
Forma adımı soyadımı telefonlarımı adresimi ve şikâyetimi ayrıntılı bir şekilde yazdım ve formu gönderdim… Gönderdim ama form gitmedi.” Yazısını gördükten sonra bir daha düşündüm markaların tüketici beklentileri ile imtihanını.

Not: Bilgi Universitesi Pazarlama İletişimi Yuksek Lisans Bölümü’nde Yüce Zerey‘in verdiği Business 2.0 dersi için hazırlanmıştır.

Lost severler 21  Ocak akşamı “Beacuse you left” isimli bölümle başlayacak olan beşinci sezon için geri sayıma başladı. Tartışmalar da yeniden forum sayfalarında ve sohbet ortamlarında alevlenmeye başladı. Spoiler videolar paylaşılıyor, uzman teorisyenler beşinci sezonun bombalarını bir bir döküyor, en ufak bir tüyodan uzun uzun hikayeler yazılıyor.

Ve sorular havada uçuşuyor. Jin öldü mü? Kate ve Jack öpüşecek mi? Locke şimdi nereyi patlatacak? Sawyer Juliet’e mi yanaşacak, Kate’in yasını mı tutacak? Tabi bir de daha ciddiyetli sorular var. Adaya ne oldu? Şanslı 6’lı adaya dönebilecek mi? Sanırım, bundan sonraki sorular “spoiler” ibaresi olmadan yazılmamalı.

Aslında en temel soru bir dizi altı ay ara verdikten sonra nasıl oluyor da sadık izleyicisini bıraktığı yerde buluyor ve yeniden efsane yazmaya devam edebiliyor? Nasıl oluyor da bir dizinin izleyicisi senaristi kadar çok çalışıyor, araştırma yapıyor ve en az dizinin proje ekibi kadar aktif bir şekilde dizi için çalışabiliyor? Bu adamlar para mı alıyor? Yoksa yapacak başka hiçbir işleri mi yok?

Olmaz yahu! Bunca adam, bunca site, bunca forum… Bir karakterin ismi ile felsefe kitaplarına koşuyor, bir seri numara ile matematikçi kesiliyor ve 45 dk’lık bir diziyi durdura durdura 3 saatte izliyoruz. Bu işte bir iş var…
Lost sadece başarılı bir “senaryosu”, yakışıklı ve güzel oyuncuları ve yüksek prodüksiyonu olan bir dizi değil. Pazarlama dünyasına binlerce tüyo veren, yeni bir iletişimi başlatan ve çok önemli bir tüketici içgörüsünü müthiş bir pazarlama aracına dönüştüren bir çalışma.
“Keşfetmek” ve “oyuna dahil olmak”. Başka bir deyişle “öncü olmak” ve “söz sahibi olmak”

Lost’un sırrı budur. Dizinin sırrı izleyiciye izleyici olmak ve pasif bir şekilde verileni alıp oturmak dışında bir şeyler sunmayı başarmış olmasıdır. Artık kimse televizyonun karşısında oturup, verilen mesajı almak ve söylendiği şekilde “emirleri” yerine getirmek istemiyor. Herkesin gördüğünü, duyduğunu, bildiğini bilmek ve yapmak da istemiyor. Oyuna katılmak istiyor, senaristten daha “zeki” olduğunu ispat etmek, herkesin izlediği ve gördüğünün dışında bir şeyler “görebildiğini ve anlayabildiğini” göstermek istiyor.

Bu durumda asıl gizemli olan günümüzde hala inatla “logoyu biraz daha büyütelim”, “tüketici bunu anlamaz, başka türlü söyleyelim” ekolüne bağlı pazarlamacıların nasıl hala iş ve işçi bulma kurumlarına düşmemiş olmasıdır. Reklam filmlerinde “hata bulmanın” bir tür spor haline geldiği ve “herkesin giydiğini giymenin ayıp kabul edildiği” günümüzde hala bazı pazarlama “şeylerinin” “Türkiye’nin tercihi” veya “Haydi koş gel!” tarzı yaklaşımlarına anlam veremiyorum.

Dizinin kulaktan kulağa yayılarak önce torent sitelerini sonra da TNT’yi ihya etmesi umarım pazarlama “şeylerine” de yeni bir bakış açısı sunar.

Not: Bilgi Universitesi Pazarlama İletişimi Yuksek Lisans Bölümü’nde Yüce Zerey‘in verdiği Business 2.0 dersi için hazırlanmıştır.