HomeShopr ve ReciClick’in kurucusu Hermann ile harika bir 4 Temmuz pikniğinde tanıştım. Onu ve şirketini uzun zamandır anlatmayı düşünüyordum ama nereden başlayacağıma karar veremiyordum. İşine olan tutkusunu ve heyecan verici bulduğum fikrini onun kadar etkili aktaramamaktan çekiniyordum. Bu yüzden bir röportaj yapmaya ve sözü ona bırakmaya karar verdim.

Kısaca tanıtmak gerekirse Hermann çiçeği burnunda bir girişimci. Şirketi çevrimiçi sitelerde yer alan yemek tariflerini alışveriş listesine dönüştüren bir sistem sunuyor. Tek bir tuşla tarifin içeriğini listeliyor ve iPhone aplikasyonuna gönderiyor. Üstelik evde genelde bulunan malzemeleri ayrı, tarife özel malzemeleri ayrı ayrı göstererek gereksiz malzemelerin listeden çıkartılmasını da sağlıyor.

Şimdi söz Hermann’da;

Biraz kendinden bahseder misin? Özellikle de sağlıklı ve lezzetli yemeklere olan tutkundan…

Çocukken annem her gece yemek pişirirdi ve hep beraber sofraya otururduk. Ama zaman geçtikçe ve biz büyüdükçe aile yemeğini organize etmek güçleşti. Anne baba çalışınca biz çocuklar kendi başımızın çaresine bakmak zorunda kalıyorduk. Bazen ben arkadaşlarımla yerdim, kardeşimin ne yaptığını bile bilmezdim. Amerika’da birlikte yemek yeme alışkanlığı giderek azalıyor. Bence bu kötü bir durum. Üstelik benim jenerasyonum ebeveynlerime oranla çok daha uzun saatler çalışıyor ve hayatın tadını çıkartamıyor.

Şimdi yetişkin bir birey olarak baktığımda başarının yalnızlık getirmek zorunda olmadığını düşünüyorum. Şirketimi kurma amacım da buydu. Sağlıklı beslenme alışkanlığı sadece sağlık için değil hayata bağlanmak için de çok önemli. İnsanları bir araya getirmeyi çok seviyorum ve yemek bu iş için harika bir bahane. Bence insanlar bir ekmeği paylaşmanın keyfine vardığında sorunların çözümlenmesi de kolaylaşıyor. Çünkü hayatın içinde nerede durduğumuzu kim olduğumuzu hatırlamamızı sağlıyor.

Ben de bu hedefle yola çıkarak insanların evde yemek yapmasını kolaylaştırmaya karar verdim.

Peki HomeShopr nedir? Nasıl başladı? Hedefi neydi?

İnsanların neden yemek yapmadığını anlamak için küçük bir araştırma yaptım. En önemli neden yemek pişirmeye zamanlarının olmadığını düşünmeleriydi. İkinci sebep ise genellikle yemek pişirmek için gerekli malzemelerin evde olmamasıydı. Üçüncü ve dördünce sebepler ise yemek yapmayı bilmemek ve ne pişireceğini bilmemekti. Bu dört sorun içerisinde bence en önemlisi ikincisiydi. HomeShop’ı kurduğumda evdeki malzeme eksikliğini giderecek bir çözüm arıyordum. Aklıma ilk gelen şey de alışveriş listesiydi.

İnsanların alışveriş listesiyle alışveriş yapmamasının sebeplerini araştırdığımda ya liste oluşturmayı beceremediklerini ya da listelerini evde unuttuklarını gördüm. Çözümümün bu iki sorunu birden çözmesi gerekiyordu. Apple’ın iPhone için üçüncü parti aplikasyon uygulamalarına izin vereceğini duyduğumda bunun liste hazırlamak için harika bir platform olacağını düşündüm. iPhone’un geniş ekranı ve yüksek kaliteli grafik özelliği bu iş için biçilmiş kaftandı. Üstelik insanlar tıpkı kredi kartları gibi yanlarından telefonlarını da hiç ayırmıyordu. Telefon alışveriş listesinin unutulması sorununu çözünce geriye listenin hazırlanmasını kolaylaştırmak kaldı.

ReciClick’ten de biraz bahsedebilir misin? Hedef neydi? Nasıl gidiyor?
Şirketi kurduğumda çözümün donanım olduğunu düşünmüştüm. Bir tarayıcı satın aldım ve Mac Mini’m için bir yazılım geliştirdim. Evimde kullandığım malzemelerden oluşan 300 parçalık bir veritabanı oluşturdum. Sistemi çöpün yanına yerleştirdim ve malzeme bittiğinde çöpe atmadan önce barkodunu tarayıcıya okuttum. Hatta banyo, ofis ve çöpün olduğu diğer odaya da birer tarayacı yerleştirerek işi geliştirdim.

Alışveriş listemin eksiksiz olması için iyi bir çözüm olduğunu düşünmüştüm. Ortağım Eric’le birlikte tek bir bilgisayar ve iki kablosuz uydu bağlantısı yapabilen tarayıcıyı $120 gibi bir fiyata satmaya karar verdik. Başlangıçta biraz karsız gibi duruyordu ama üyelik aidatı ile toparlamayı düşündük. Tarayıcı verilerini de satarak gelir elde etme yöntemleri geliştirdik. Ama ekonomik krizle beraber insanların “olsa iyi olur” türü ürünlere yatırım yapmayacağını gördük. İşler zora girince bütçeler kısılıyor ve bizim iş modelimiz de riske giriyordu. Önce çevrimiçi süpermarketlere fikri götürdük ve ürünü ücretsiz olarak müşterilerine vermelerini önerdik. Ama reddedildik. Sonra beyaz eşya üreticilerine ürünümüzü buzdolaplarına entegre etmelerini önerdik ama onlar da reddetti. Buzdolabı pazarının %90′ı üç şirketin elindeydi ve kimse riske girmeye gerek görmedi. 9 ay sonra vazgeçtik ve iş aramaya başladık.

Sonra o yıl Şükran gününde eşim beni süpermarkete alışveriş için gönderdi. Süpermarket eşlerinden telefonda direktif alarak alışveriş yapmaya çalışan erkeklerle doluydu. Biri eşinin çevrimiçi tarif sitelerinden birinde bulduğu bir tarifi telefonda dinliyor bir yandan da malzemeleri bulmaya çalışıyordu. İşte o an sorunu çözdüm! Tarayıcılarla alışveriş listesi oluşturmak yerine yemek tarifi veren sitelerle bu işi çözmeye karar verdim. ReciClick böyle başladı.

ReciClick eksik malzeme sorununu çözüyor. İş modelimizi de ürün satmaktan reklam almaya çevirince her şey yerli yerine oturdu. Hizmetimiz ücretsiz. Şimdi daha geniş kullanıcı kitlesine hizmet verecek beta sürümü için yatırım alma aşamasındayız.

Girişimciler için önerilerin var mı? Tutkunu takip etmek kolay bir iş mi? Tavsiye eder misin?
Ben en iyi okullara gittim ve paranın satın alabileceği en iyi eğitimi aldım. Ama hiçbiri beni bir girişimci olarak hayata hazırlayamadı. Diğer mesleklerde olduğu gibi zeka girişimcilik konusunda başarının temel sebeplerinden biri değil. Başarı getiren bir sorunu çözme tutkusu ve azmi. Henüz hedeflediğim başarıya ulaşamadım ama başarı yolunda hızla ilerlediğime inanıyorum ve buna şükrediyorum. Vazgeçmek istediğim zamanlar oldu. Ama durup düşündüğümde, kendime iki soru sordum: 1. “İnsanların evde yemek pişirmesi gerektiğine inanıyor musun?” 2. “Dijital alışveriş listesi fikrin buna yardımcı olur mu?” Ben bu iki sorunun cevabı evet olduğu sürece devam edeceğim.

Girişimciler genellikle probleme odaklanıyor, çözüme değil. Ben de başladığımda bir problemi ve çözümünü tanımladım. Ama çözümüm işe yaramayınca vazgeçtim çünkü çözümüme aşıktım. Soruna çözmeye değil. Tanrıya şükür eşim o gün eşim beni alışverişe gönderdi.

Hedefe ulaşmak zorsa ancak değerli olur. Yani, girişimcilik, problem çözmek, yenilik zor olmalı. Eğer basit olsaydı ödülü bu kadar büyük olmazdı.

Hayat herkesin istediği işi yapabildiği ve hayallerine ulaşabildiği bir masal değil. Yaşadığım onca şeyden sonra elde ettiğim başarının değerini bileceğime eminim. Çok yüksekleri de dibi de gördüm. Git gellerim oluyor. Ama ne olursa olsun, yaşadığımı hissediyorum. Hatta hayatıma hiç olmadığım kadar çok bağlıyım ve imkanım olsa bile tek bir şeyi değiştirmezdim.

Her şey bir kenara umarım tarih hayatımın yaşamaya değer olduğunu gösterir.

Evet, sözü Hermann’a bırakmak en doğrusu oldu.

İlgilenenleri ReciClick hakkında daha detaylı bilgi almak için buraya alalım.