Dijital reklamcılığın üç vakte kadar reklamcılığın tüm sorunlarına iyi geleceğine dair gözlemler paylaşmak oldukça popüler bir konu, biliyorsunuz. Gazete, dergi, televizyonun çok eskilerde kaldığını ve yok olacağını söylemeyene kız vermiyorlar.

Dijitalcilere karşı gelenekselciler kavgası mevcut izlenme oranları, güvenilirlik oranları ve garip üç harfli kısaltmalar karşılaştırmasıyla devam ede dursun, biz sektörün yeni tanım karmaşasına biraz göz gezdirelim.

Rob Rose iMedia Connection’da yayınlanan son makalesinde dijital ve geleneksel ayrımını sorguluyor ve “geleneksel” olarak tanımlanan mecraların evriminden bahsediyor. Örneğin, bir yandan televizyon kanalları içeriklerini dijital ortama aktarmaya başlıyor bir yandan da televizyon teknolojileri televizyon kumandaları ile tıklanarak ulaşılabilecek kuponlar veya reklamlar geliştiriyor.

Veya; Gazeteler yeni reklam paketlerinde tam sayfa advertorial veya ilanların uzantısı olarak gazetenin websitesinden ulaşılabilecek mikro siteler tasarlıyor.

Veya; Cep telefonundan epostalarını kontrol edenler artmaya başladıkça MMS, SMS ve eposta kampanyaları arasındaki çizgi giderek bulanıklaşıyor.

Peki bu durumda üç vakte kadar kim dijital, kim mobil, kim geleneksel olacak?

Ve daha da önemlisi dijitalin tanımı tam olarak ne olmalı?

Dijital ajansları geleceği yazımda gözlemine yer verdiğim ve Augustine Fou’ya göre dijital bir  mecra değil pazarlama dünyasına yön veren tüketici yaklaşımı ve beklentilerinin bir bütünü.

Örneğin, tek yönlü değil çok yönlü iletişim talep eden, istediği zaman ve mekanda iletişim kurmak, ikna edilmek değil ilgilenilmek ve en önemlisi maruz kalmak değil katılmak isteyen yeni tüketicilerin beklentilerini karşılayabilen bir yaklaşım.

Bu, hem dijitalin vizyonunun mecralar ve platformlarla sınırlı kalmaması hem de tüketici beklentilerini karşılayabilecek etkin stratejilerin tasarlanabilmesi için oldukça önemli bir tanım.

Üzerinde düşünmeye, ajans tanımlarını, görevlerini ve vizyonlarını sorgulamaya değer bir konu…

Banner kampanyalarına dijital reklamcılık, Twitter hesabı açmak ve arada tek yönlü haberler vermeye sosyal medya reklamcılığı yapmak diyenlere duyurulur…

Kaynaklar:

Augustine Fou, A New Definition of ‘Digital’

Rob Rose, The Death Of “Digital” Marketing & The Birth Of Something New

Wired dergisinden Clive Thompson “Google bir arama motoru değil itibar yönetim sistemidir” demiş. Haklı buyurmuş. iProspect’in Nisan 2006‘da yürüttüğü “Arama motoru kullanım alışkanlıkları” araştırması çevrimiçi dünyada bulunamıyorsan yoksun anlayışını bir adım ileriye taşımıştı.

Araştırma sonuçlarına göre;

- Arama yapanların %62′si (Bu oran 2002 yılında %48′miş) ilk sayfada yer alan sonuçlara tıklıyor ve %90′ı (2002 yılında %81) arama sonuçlarının sadece ilk üç sayfasını inceliyor.

- Arama sonuçlarında aradıklarını bulamayanların %41′i ek kelimelerle yeni bir arama yapmaya yöneliyor. İlk üç sayfada aradıklarını bulamayanların %88′i ek kelimelerle yeniden arama yapıyor.

- Arama motoru kullanıcılarının %36′sı ilk üç sırada yer alan şirketlerin lider veya uzman olduklarına inanıyor. %39′u nötr kalıyor.

Bu ne demek?

1. Arama sonuçlarında ilk 3 sayfada hatta ilk 3 sırada yer almak çok önemli.

2. Tanımlamalarda daha uzun anahtar kelimeler kullanmak mümkün.

3. Marka değeri ile arama sonuçları ilintili.

Kısaca marka itibarı kriterlerinin değiştiğini söyleyebiliriz. Öte yandan özenle tasarladığınız reklam kampanyanızın ardından sizi arayan tüketici sizi değil de rakibinizi bulursa paranızı boşa harcadınız da demektir.

Veya özenle tasarladığınız websiteniz marka iddianızı ve tasarladığınız kampanyanın anahtar kelimelerini taşımıyorsa kancayı attığınız meraklı tüketicinizi yarı yolda bırakacaksınız demektir.

İletişim hizmetlerini parça parça değil bir bütün olarak düşünmek ve tasarlamak gerekir demem bundandır.

1950′li yıllarda reklam dünyası ikiye bölünmüştü. Bir grup reklamın asli görevinin satış olduğunu diğeri ise satın alma niyeti yaratmak olduğunu iddia ediyordu. Katalog ve kapıdan kapıya pazarlama yöntemlerinden gelenler reklamın asli görevinin satış olması gerektiğini iddia ediyor ve mevcut yöntemleri bu iddia temelinde eleştiriyordu.

Televizyon reklamcılığına kuşkuyla bakan bu grup gazete, kupon ve broşür reklamcılığını savunuyordu. Onlara göre reklamın etkinliğini ölçmek için gerekli olan ölçüt kaç kişiye ulaşıldığı ve bu kişilerden kaçının ürünü satın aldığının net bir şekilde belirlenmesiydi. Erişim ve frekans gibi ölçütler de bu ekibin çabaları ile önem kazandı.

“Şairler” olarak görülen diğer grup ise reklamın uzun vadeli bir etkisi olduğunu iddia ediyor ve şimdilerde marka değeri o zamanlarda kalitesi olarak adlandırılan değere odaklanmak gerektiğini iddia ediyordu. Somut faydaya odaklı bir iletişimden ziyade uzun dönemde satın alma niyeti yaratacak ve ürünün fiyatını yükseltebilmesini sağlayacak bir algı yaratmaya odaklanıyorlardı.

Hızla 2009 yılında çevrimiçi reklamların ölçümlenmesine ve kullanılan ölçütlere gelelim.

Ad:tech New York 2008‘in konularından biri de ölçümlemenin geleceği. E-Marketer analisti David Hallerman’in açılış konuşmasındaki tespitleri oldukça ilgi çekici:

“Teşhir reklamları direkt pazarlama ölçütleri ile ölçümlendiği sürece çevrimiçi reklamcılığın radikal bir büyüme göstermesi mümkün değil. P&G gibi devlerin yer aldığı ve çevrimiçi satışın mümkün olmadığı kategoriler pazara çekilmediği sürece bu mecranın gerçek potansiyeli açığa çıkamaz.”

Quantcast’dan Konrad Feldman, Nielsen Online Media Analytics’ten Jon Gibbs, Hitwise’dan Marc Johnson, Comscore’dan Gian M. Fulgoni ve Microsoft Atlas Institute’dan Young-Bean Song’un katıldığı panelden bazı notlar:

- Ölçümlenebilir olması değerlendirilmesi gerektiği anlamına gelmez.

- Çerez (cookie) takibi, çerezlerin ayda ortalama 5 defa silinmesi veya tümüyle engellenmesi gibi sorunlarla karşı karşıya kalıyor.

- Çevrimiçi reklamcılığın üçte ikisi direkt pazarlamaya odaklı fakat P&G gibi devlerin bütçe dağılımı tam tersi.

Panelin ortak görüşü çevrimiçi reklamcılık ölçümlerinin direkt pazarlama kriterlerinden çıkartılıp daha etkin hedefleme için gerekli olan verilere odaklanması. Başka bir deyişle, kitlesel iletişim mecraları ile ulaşılan kişi adediyle değil kimlere ulaşıldığını raporlayarak rekabet etmek gerekiyor.

Ölçümleme ve raporlamada iki temel soru önem kazanıyor:

1. Kime ulaşabilirim? (Planlama aşaması)

2. Ulaştığım insanlar tam olarak kim? (Raporlama aşaması)

Yoksa tarih tekkerürden ibaret.

Kaynaklar:

Advertising Effectiveness – How Can it be measured?, Clarence E Eldridge, The Journal of Marketing Volume XXII JANUARY, 1958 Number 3

Must Advertising Communicate to Sell? Charles K Ramond, Research Foundation (New York: Advertising Re- search. Foundation, 1964), pp. 58 -64. 2.

Ad:tech New York 2008 sunumlarında tanıtılan üç yeni platform çevrimiçi reklamcılığa yepyeni modeller getirmeyi amaçlıyor.

Cooliris: Görsel ve video aramaları için kullanımı kolay ve keyifli bir araç sunuyor. Tüm web tarayıcılara entegre edilebilen eklentisi ile Flickr, Google ve her dakika 7 saatlik video eklenen YouTube gibi içerik platformlarında gezinmeyi kolaylaştıran sistem Hulu aracılığıyla TV kanallarını da gezme imkanı sağlıyor. Kısaca, kullanıcılar eklentiyi indirdikten sonra arama yaptıkları sitede Cooliris sembolüne tıklayarak platform üzerinden gezinmeye devam edebiliyor.

2008 itibariyle 2.5 milyon aktif kullanıcısı eklentiyi günde ortalama 16 ila 33 dakika kullanıyor. ve toplam 8 milyon kullanıcısı var.

Pazarlama açısından incelendiğinde Cooliris’in dergi reklamcılığına benzer bir reklam modeli var. Platformda sunulan görsellerin arasına kelime veya temaya göre reklam girilebiliyor. Sistemin özellikle keşif amaçlı gezinmeler sırasında oldukça etkili olacağı öngörülüyor. Şirket aynı zamanda e ticaret siteleri ile ortaklık yaparak görsellerden direkt satış noktasına da yönlendirme yapabiliyor.

2008 itibariyle Warner Bros ve Amazon etkin olarak kullanmaya başlamış.

BigStage: Bireylerin kendilerini ifade etmelerini kolaylaştırmayı amaçlayan sistem kullanıcıların yükledikleri  fotoğraflarla üç boyutlu gerçeğe çok yakın animasyonlarını tasarlıyor. Kullanıcılar üç boyutlu animasyonlarını istedikleri gibi kişiselleştirip değiştirebiliyor ve bu animasyonlarını sosyal medya paltformlarına veya istedikleri platformlara taşıyabiliyorlar.

Pazarlama açısından incelendiğinde, giyim ve aksesuar markaları bu platforma dahil olarak tasarlanan animasyonlarda yer alabiliyor. Veya reklam filmlerinde kullanıcıların üç boyutlu olarak rol almasını sağlayarak dahil olabiliyorlar. BigStage bir sonraki adımda e-ticaret platformları ile işbirliği yaparak e-ticaret sitelerinin ziyaretçilerinin ürünleri “giymeleri”ni sağlamayı amaçlıyor.

NavTeq: Bu benim favorim! Şu anda dünyanın lider harita sağlayıcısı olan şirket ortaklarıyla geliştirdiği aplikasyonlar ve sosyal ağ uygulamalarıyla da pazarlama alanında devrim gerçekleştirmeye hazırlanıyor. Geliştirdikleri üç temel hizmet:

1.)Direkt erişim: Mağazalarla yaptıkları işbirliği sayesinde çok daha etkin ve adres değişikliği gibi konularda güncel sonuçlar getirebilen bu sistem, mağaza ismi girilerek aramaya imkan veriyor.

2.) Tek yönlü mesaj: RDS sistemine yazılı reklam metin ekliyor. Tek yönlü olduğu için ölçümleme yapılamıyor fakat yeni bir mecra olarak değerlendirilebilir.

3.) İki yönlü: Cep telefonlarına eklenen GPRS özelliği sayesinde iki yönlü bilgi akışına imkan veren bu hizmet haritalar içerisinde grafiksel reklamlar yayınlıyor. Tıklama verileri ile ölçümlemeye de imkan veriyor.

Şirket başlattığı ortaklıklar sayesinde harita hizmetlerine sosyal ağ benzeri bir sistemi de dahil etmiş. Kullanıcı profil oluşturarak onay verdiği arkadaşlarıyla konum bilgisini paylaşabiliyor ve konumuna uygun öneriler alabiliyor. Haritada yayınlanan interaktif reklamlar ile kupon, direkt satış veya güncel adres bilgileri de alınabiliyor.

Bunlar bizim buralara gelmez demeyin, inceleyin derim.

Ad:tech New York 2008 sunumları için buraya.

Çevrimiçi reklamcılığın gündeminde bu aralar “Davranışsal hedefleme” var. Çevrimiçi sitelerin kullanıcı bilgilerini tanımlamak ve kişiye özel ayarlarını koruyabilmek için kullandığı çerezler (cookie) sayesinde edinilen bilgilerle daha doğru hedefleme yapmayı sağlayan davranışsal hedefleme, reklam dünyasını ikiye bölmüş durumda.

Konunun bir ucu gizliliğe ve kişisel bilgilerin korunmasına diğer ucu ise hedeflemenin ne kadar etkin olabileceği konusunda şüphelere uzanıyor.

IAB’nin Temmuz 2009′da yayınladığı Özdenetim Esasları da konuya tam olarak çözüm getirebilmiş durumda değil. Sektör lideri kuruluşların da yardımı ile hazırlanan ilkeler kullanıcının bilgilendirilmesi, eğitilmesi, toplanan verinin hassasiyeti ve güvenliği gibi konularda genel bir çerçeve oluşturmuş durumda.

Ana başlıklarıyla,
1. Kullanıcı eğitimi: bu alanda faaliyet gösteren tüm girişimlerin kullanıcılarını bilgilendirme konusunda çalışmalar yapması gerekliliği
2. Kullanıcı kontrolü: tüm mekanizmaların web kullanıcıların denetiminde olması ve toplanan ve dağıtılan bilgilerin kontrol edilebilir olması gerekliliği,
3. Veri Güvenliği: girişimlerin reklam amacı ile topladıkları ve kullandıkları bilgilerin güvenliğini makul ölçülerde sağlaması gerekliliği
4. Hassas Veri: Davranışsal hedefleme kullanacak reklamlar için toplanan ve kullanılan bazı hassas bilgilerin farklı değerlendirilmesi gerekliliği
5. Güvenilirlik: Çevrimiçi davranışsal hedefleme kullanarak geliştirilen ve uygulanan tüm reklam girişimlerinin ve programlarının belirtilen esasları geliştirmesi ve uygulaması gerekliliği

Özdenetim Esasları ile ilgili en temel eleştiri kullanıcı kontrolünün nasıl sağlanması gerektiği konusunda net bir çözüm getirememeleri konusunda oldu. Her reklamın altında açıklama yer alması veya farklı reklam gruplarının farklı semboller kullanarak ortak bir standart oluşturmaması durumunda karmaşa artacak. Örneğin Google “Ads by Google” uyarısı ile kullanıcılarını bilgilendirme ve toplanan veri üzerinde kontrol imkanı sunuyor.

Öte yandan kullanıcı odaklı araştırmalar da konuya tam net bir açıklama getiremiyor. 2008 yılında Harris Interactive tarafından yürütülen araştırmada katılımcıların %45′i davranışsal hedefleme kullanan sitelerden rahatsız olacağını belirtti. Fakat Q Interactive‘in yürüttüğü araştırmada ise katılımcıların %53′ünün ilgi alanlarına uygun reklamlara olumlu bakacaklarını ortaya çıkarttı.

Ben bu araştırmalarda soru kalıbının sonucu etkilediğini düşünüyorum. Sitelerin sizin hakkınızda bilgileri reklamcılara vermesini ister misiniz? Hayır. Reklamların sizin ilginizi çeken konular hakkında olmasını ister misiniz? Evet.

Davranışsal hedefleme etrafında dönen bir diğer tartışma ise hedeflemenin etkin olup olmayacağı ile ilgili. Dr Augustine Fou çevrimiçi arama veya gezinme alışkanlıklarının satın alma süreci hakkında sınırlı bir bilgi verebileceğini, hangi davranışın satın alma ile ilgili olup olmadığının belirlenmesinin çok zor olduğunu öne sürüyor.

Çerezler sayesinde edinilen bilgi aslında oldukça sınırlı. Hatta eğer geniş bir ağın çerezi değilse sadece siteye nereden gelindiği ve sitede ne yapıldığı ile sınırlı kalabilir. Fakat bu konuda yürütülen çalışmalar ve geniş ağların konuyu adapte etmeye başlamasıyla daha fazla bilgi toplamanın yolları elbette bulunacaktır.

Konu hakkında bir diğer gelişme ise yayıncılardan geldi. İngiliz Telekominikasyon Şirketi BT Group, Phorm adlı bir yazılım olan ve internet servis sağlayıcılarından alınan kullanıcı bilgileri ile davranışsal hedefleme sağlayan teknolojiyi kullanmayacağını açıkladı. BT bu kararın bütçe sebebi ile alındığını belirtmesine rağmen gizlilik konusunda mücadele eden sivil toplum kuruluşları tarafından bir zafer olarak değerlendirildi.

Bu konu hakkında daha detaylı bilgi için:
http://www.nytimes.com/2009/07/07/technology/internet/07private.html?_r=2&ref=technology
http://www.dmnews.com/Industry-groups-introduce-behavioral-targeting-best-practices
http://www.emarketer.com/Article.aspx?R=1007153
http://bits.blogs.nytimes.com/2009/03/19/an-icon-that-says-theyre-watching-you/
http://www.clickz.com/3630168

Pazarlama iletişimi sosyal ağların ve interaktif platformların etkisiyle hızlı bir dönüşüm geçiriyor. Yeni mecralar, yöntemler ve ölçümlerden oluşan gündem hızla daha fazla kişiyi etkisi altına alıyor.

Yüz yıla yakın bir süredir uyguladığımız taktikler ve yaklaşımlar bugüne kadar geliştirilen teknolojiye adapte edilebilmiş ve etkinliğini sürdürmeyi başarmıştı. Hatta gelişmelerin faydası olduğunu ve yaklaşımları güçlendirdiğini de söyleyebiliriz.

Pazarlama iletişiminin temelinde var olan potansiyel müşterini tespit et, ulaş ve mesajını ver yaklaşımı televizyonla milyonları etkisi altına almayı başarmıştı. Çevrimiçi dünyanın ilk günlerinde de benzer formlarda hayatına devam edebilmişti.

Ne kadar çok insana ulaşırsan ve mesajını ne kadar sık tekrarlamayı başarırsan o kadar başarılı olur, daha çok ürün satarsın yaklaşımı ile büyümüş bir jenerasyon şimdi bu yeni, çevrimiçi, interaktif ve çok yönlü dünyada ayakta kalmaya çalışıyor. Üstelik ezberini de hiç bozmadan.

Kimisi kısa dönemde grafikleri bir iki tık yukarı taşıyor kimisi beklediği çıkışı yakalayamayınca mecraya küsüp kafasını kuma gömmeye devam ediyor.

En kötü durumda olanlarsa geleneksel yaklaşımlarını, blog, viral, sosyal medya gibi şık terimlerle süsleyip dijital dünyada gezinenler. Bloglara basın bülteni gönderen ajanslarla, çevresi geniş, hükmü ağır Twitter’cı gençlerin eline düşüp dijital dünyadan medet umanlar.

Sosyal ağlara balıklama atlamadan ve en çok kimin arkadaşı var oyununu oynamaya başlamadan önce bir soluklanıp, yeni dünyanın sunduğu gelişmeleri değerlendirmekte fayda var.

Önce iyi haberlerle başlayalım:

1. Harika bir müşteri ilişkileri yönetimi geliştirebilirsiniz!
2. Mevcut ve potansiyel müşterilerinizin sizin hakkınızda neler düşündüğünü anında öğrenebilirsiniz!
3. Tam müşterinizin ihtiyacı olan ürünü tasarlayabilir, tam istediği yerde, istediği fiyata satabilirsiniz! Üstelik AR-Ge departmanınızı ikiye katlamadan.
4. Müşterileriniz markanızı sizin yerinize tanıtabilir! Ürünleriniz hakkındaki fikirlerini çok daha fazla kişiyle, hızla paylaşabilir!

Harika değil mi? Evet, o zaman bir de kötü haberlere bakalım:

1. Balon imaj devri bitiyor. Reklam ajanslarının özenle hazırladığı kampanyalar, sloganlar ve websitelerinin oluşturduğu güvenli kalkan etkisini yitiriyor. Acı gerçekler balon imajları ardında sırıtıyor. Üzgünüm reklam kampanyanız çok eğlenceli olabilir ama eğer gerçekten eğlenceli bir şirket değilseniz bir işe yaramayacak. Üstelik tüketicileriniz ajansınızın hazırladığı Tweet’ler veya stajyerinizin yazdığı basın bültenimsi bloglarla da ilgilenmeyecek. Siz en iyisi işi başkasına atamaktan vazgeçip markanızın kontrolünü ele geçirin. Korkmayın, araya aracı koymadan da tüketicilerinizle konuşabilirsiniz.

2. Özenle hazırladığınız satış konuşmanızı kimse dinlemeyecek! Üzgünüm, aynanın önünde çalıştınız, ezberlediniz. Biliyorum çok güzel cümleler yazdınız. Ama işe yaramayacak. Tıpkı gerçek dünyada olduğu gibi bu çevrimiçi ağlarda da insanlar biraraya gelince sohbet ediyorlar, birbirlerine slogan atmıyorlar.  Siz en iyisi ezberinizi bozun ve sohbete katılın. Biraz dinleyin. Sonra biraz daha. Biri size soru mu sordu? Cevabı biliyorsanız ne güzel! Şimdi sohbete katılabilirsiniz.

3. Bir şeyi kırk kere söylerseniz olmayacak! Evet, biliyorum erişim ve mesaj frekansı çok önemli. “Tüketici dinlemiyorsa daha sık tekrar edelim” yöntemi uzun bir süre çok işe yaradı. Ta ki herkes bir ağızdan konuşmaya başlayana kadar. Aynı cümleyi tekrarlayıp durmak yerine işe yarar birşeyler söylemeye ne dersiniz? Ama siz en iyisi işe önce ne vaat ettiğinizi çözmekle başlayın. Ürün mü satıyorsunuz çözüm mü? Boyalı imajlarla mı karizmatik olmaya çalışıyorsunuz, yoksa gerçekten karizmatik misiniz? Tüketiciniz aradaki farkı anında fark ediyor.

4. Kötü haber çok çabuk yayılacak! Dosya dolaplarında gizlediğiniz kirli çamaşırlarınızla her an çevrimiçi ortamlarda karşılaşabilirsiniz. Buna hazır mısınız? Örtbas etmek de giderek zorlaşacak. Siz en iyisi “çok-yaratıcı-viral-etkili” reklam kampanyanıza onay vermeden önce eksiklerinizi tamamlamaya, hatalarınız düzeltmeye başlayın. Biri keşfetmeden önce varsa  hatalı ürünler, kaba çağrı merkezi personeli gibi konularda kendinizi geliştirmek için çalışmaya başlayın.

5. Boş lafla peynir gemisi yürümeyecek! Evet, sosyal ağlar sohbet etmek, diyalog kurmak için var. Tüketicilerinizi güldürebilir, sevindirebilir veya şaşırtabilirsiniz. Ama bu size satış ve sadakat olarak dönecekleri anlamına gelmez. Ürününüz ve onu çevreleyen hizmetleriniz “idare eder” olduğu sürece sohbetiniz de pek etkili olmayacak. Siz en iyisi imaja odaklanmadan önce ürününüzü daha da önemlisi hizmetinizi bir gözden geçirin.

Dr. Augustine Fou dijital’in bir mecradan ziyade bir davranış biçimi olarak görülmesi gerektiğini öne sürüyor.  “İnternette bir şeyler yapmadan” ve dijital dünyada geleneksel kostümlerinizle boy göstermeden önce “dijital” dünyanın beklentilerini incelemek faydalı olabilir. Bir ipucu, sorun mecrada değil, yaklaşımda. Düşünce biçimi değişmediği takdirde bugün heyecanla paylaştığımız güvenilirlik oranları da, daha etkin hedefleme teknolojileri de işe yaramayacak.

Siz ne dersiniz? Eklemek istediğiniz iyi veya kötü haber var mı?

İlgili yazılar:

http://adage.com/digitalnext/post.php?article_id=137648

http://donttellmymum.com/2008/10/23/10-pieces-of-content-that-define-todays-marketing-reality/

http://go-digital.net/blog/2009/07/marketing-misconceptions-advertising-misconceptions-social-media-misconceptions/

Direct TV dünyanın ilk yüksek güçlü DBS uydu sistemi. Kurulduğu 1994 yılından bugüne 50 milyonun üzerinde abonesi, %100 265 kanalı var.

İnteraktif uzaktan kumanda ve paypal ortaklığı ile sunduğu dijital izle ve öde sistemi ile Direct TV şimdi de aplikasyon tabanlı bir sisteme geçiyor.

iTunes ortaklığı ile geliştirdiği aplikasyon merkezinden Flickr, YouTube gibi platformlar takip edilebilecek.

Buna televizyon ve çevrimiçi platformların harika ortaklığının başlangıcı diyebilir miyiz?

Daha detaylı bilgi için buraya.

Lost forumlarının en büyük fenomenlerinden biri kara duman gizeminin nasıl “mantıklı” bir şekilde açıklanacağıdır. Dizideki bütün gizemler üç aşağı beş yukarı açıklanabilir gibi duruyor. Kara duman dışında! Eksi sözlük’te “sözlükte bulunmayan kelime” nickli yazarın açıklamasıyla “fotoğraf çekiyor, yazar kasa sesi çıkarıyor, adam öldürüyor, böğürüyor. yapmadığı iş kalmadı mübareğin.”

Dizi ekibi dizinin sonunda bütün sorulara cevap verileceğini ve her şeyin “mantıklı” bir açıklaması olduğunu söylediğinden beri işler iyice alevlendi. Evet rakamların gizemi açıklanabilir, evet adanın kaybolması da nispeten “mantıklı” bir temele oturtulabilir, hatta Locke’un yürümeye başlaması ve gördüğü her şeyi havaya uçurmaya meraklı olmasının sebepleri bile açıklanabilir. Ama kara duman biraz zor gözüküyor.

Beklentiler yukarı çekildikçe işler sarpa sarıyor. Kimisi “olmaz, olamaz” deyip şimdiden küsüyor kimisi ise “tatmin edecek bir açıklama” olmadığı takdirde dizi ekibinin başına türlü belalar gelmesini diliyor.
Tüketici beklentisi tüm markaların ateşle imtihanıdır. Hem yükselteceksin, alevin harlamasını sağlayacaksın hem de elini kolunu yakmayacaksın. Zor iş. İnce ayar gerektirir.

“Bir dünya markası” dedin mi “bundan iyisi Şam’da kayısı canım” pişkinliğine sarmayacaksın.
Google’da “bir dünya markası” diye arattığın zaman çıkan ilk sitede

“Beko servisinin numarasını bulmak için internete girdim. www.beko.com.tr de servis numaralarını ararken bir çağrı merkezi telefonu ve randevu talebi için form olan bir sayfaya girdim.
Forma adımı soyadımı telefonlarımı adresimi ve şikâyetimi ayrıntılı bir şekilde yazdım ve formu gönderdim… Gönderdim ama form gitmedi.” Yazısını gördükten sonra bir daha düşündüm markaların tüketici beklentileri ile imtihanını.

Not: Bilgi Universitesi Pazarlama İletişimi Yuksek Lisans Bölümü’nde Yüce Zerey‘in verdiği Business 2.0 dersi için hazırlanmıştır.

Lost severler 21  Ocak akşamı “Beacuse you left” isimli bölümle başlayacak olan beşinci sezon için geri sayıma başladı. Tartışmalar da yeniden forum sayfalarında ve sohbet ortamlarında alevlenmeye başladı. Spoiler videolar paylaşılıyor, uzman teorisyenler beşinci sezonun bombalarını bir bir döküyor, en ufak bir tüyodan uzun uzun hikayeler yazılıyor.

Ve sorular havada uçuşuyor. Jin öldü mü? Kate ve Jack öpüşecek mi? Locke şimdi nereyi patlatacak? Sawyer Juliet’e mi yanaşacak, Kate’in yasını mı tutacak? Tabi bir de daha ciddiyetli sorular var. Adaya ne oldu? Şanslı 6’lı adaya dönebilecek mi? Sanırım, bundan sonraki sorular “spoiler” ibaresi olmadan yazılmamalı.

Aslında en temel soru bir dizi altı ay ara verdikten sonra nasıl oluyor da sadık izleyicisini bıraktığı yerde buluyor ve yeniden efsane yazmaya devam edebiliyor? Nasıl oluyor da bir dizinin izleyicisi senaristi kadar çok çalışıyor, araştırma yapıyor ve en az dizinin proje ekibi kadar aktif bir şekilde dizi için çalışabiliyor? Bu adamlar para mı alıyor? Yoksa yapacak başka hiçbir işleri mi yok?

Olmaz yahu! Bunca adam, bunca site, bunca forum… Bir karakterin ismi ile felsefe kitaplarına koşuyor, bir seri numara ile matematikçi kesiliyor ve 45 dk’lık bir diziyi durdura durdura 3 saatte izliyoruz. Bu işte bir iş var…
Lost sadece başarılı bir “senaryosu”, yakışıklı ve güzel oyuncuları ve yüksek prodüksiyonu olan bir dizi değil. Pazarlama dünyasına binlerce tüyo veren, yeni bir iletişimi başlatan ve çok önemli bir tüketici içgörüsünü müthiş bir pazarlama aracına dönüştüren bir çalışma.
“Keşfetmek” ve “oyuna dahil olmak”. Başka bir deyişle “öncü olmak” ve “söz sahibi olmak”

Lost’un sırrı budur. Dizinin sırrı izleyiciye izleyici olmak ve pasif bir şekilde verileni alıp oturmak dışında bir şeyler sunmayı başarmış olmasıdır. Artık kimse televizyonun karşısında oturup, verilen mesajı almak ve söylendiği şekilde “emirleri” yerine getirmek istemiyor. Herkesin gördüğünü, duyduğunu, bildiğini bilmek ve yapmak da istemiyor. Oyuna katılmak istiyor, senaristten daha “zeki” olduğunu ispat etmek, herkesin izlediği ve gördüğünün dışında bir şeyler “görebildiğini ve anlayabildiğini” göstermek istiyor.

Bu durumda asıl gizemli olan günümüzde hala inatla “logoyu biraz daha büyütelim”, “tüketici bunu anlamaz, başka türlü söyleyelim” ekolüne bağlı pazarlamacıların nasıl hala iş ve işçi bulma kurumlarına düşmemiş olmasıdır. Reklam filmlerinde “hata bulmanın” bir tür spor haline geldiği ve “herkesin giydiğini giymenin ayıp kabul edildiği” günümüzde hala bazı pazarlama “şeylerinin” “Türkiye’nin tercihi” veya “Haydi koş gel!” tarzı yaklaşımlarına anlam veremiyorum.

Dizinin kulaktan kulağa yayılarak önce torent sitelerini sonra da TNT’yi ihya etmesi umarım pazarlama “şeylerine” de yeni bir bakış açısı sunar.

Not: Bilgi Universitesi Pazarlama İletişimi Yuksek Lisans Bölümü’nde Yüce Zerey‘in verdiği Business 2.0 dersi için hazırlanmıştır.