Young Guns başvuruları için son birkaç gün..

Yaratıcı beyinlere yardımcı olması için yaratıcı bir beyinden harika bir sunum.

Günlük 2 saat uykuyla çalışan sayısız icadın sahibi Thomas Edison’un meşhur sözünü bilmeyen yoktur; ‘Dehanın %1′i ilham, %99′u terdir.”

%1′i hepimizde var gibi duruyor, peki ya şu %99′luk kısmı? O neyin nesi?

Evet, işin o kısmı için de birçok formül, öneri ve kitap var. Mesela “Bir fikir eski unsurların yeni bir kombinasyonundan başka bir şey değildir” diyen James Webb Young bu işin kitabını 1940′lı yıllarda yazmış. İşin formülünü de beş adımda açıklamış.

1. Araştırma: Zihnin, fikir üretirken kullanacağı ham materyali toplaması
2. İşleme: Toparlanan materyallerin zihin tarafından işlenmesi
3. Kuluçka: Zihnin çözülmesi gereken sorudan tümüyle uzaklaştırılması ve “kuluçkaya” yatırılması
4. Evreka: Fikrin “belirmesi”
5. Geliştirme: Fikrin pratik kullanımı için nihai bir rotüşten geçme aşaması

Basit duruyor, öyle değil mi? Yeterli gelmediyse Joel Saltzman’a kulak verelim. Joel Saltzman Saksıyı Çalıştırmanın Yolları kitabında “Önce peşin hükümlerinize meydan okuyun. Eski fikir dağarcığınızı gözden geçirin ve ürününüz, hizmetiniz, endüstriniz ya da karşı karşıya olduğunuz sorun ile ilgili doğru bildiğiniz her şeyi sorgulayın” diyor.

Walmart’ın kurucusu Sam Walton bunun başarılı bir kanıtı, bakın ne demiş; “Sanırım hayatım boyunca en sık işittiğim şey, nüfusu 50.000’in altında bir kasabanın ucuz mal satılan bir mağazayı çok uzun süre yaşatamayacağıydı.”

Peki bu kadar mı? Elbette hayır. Bu işin ustaları önce sorunun doğru tanımlanması gerektiğini hep vurgular. Mesela Albert Einstein’ın meşhur sözü; “Sorunlar onları yaratmış olan çerçevede düşünülerek çözülemez.” Kısaca; sorunu önyargılara teslim olmadan, doğru bir şekilde tespit etmek “yaratıcılığa” giden ilk adımdır, desek doğru olur.

Öte yandan “evreka” anı da öyle söylendiği kadar basit değil. Örneğin “Fikrim gerçekten yaratıcı mı?” veya “başarılı olabilecek bir fikir mi?” sorularına içgüdüsel yanıt vermek oldukça zordur. İşte Bu Fikir Tutar!  kitabının yazarları  Dan Heath, Chip Heath neden bazı fikirler tutuyor, bazıları ölüp gidiyor konusunda epey düşünmüş ve başarılı bir fikri formülize etmişler.

Dan ve Chip Heath’e göre başarılı bir fikrin;
1. Basit: Fikrin özü ne?
2. Beklenmedik: Dikkat çekiyor mu?
3. Somut: Ayakları yere basan ve somut mu açıklaması var mı?
4. Güvenilir: İnsanlar inanır mı?
5. Duygusal: İnsanların umursayacağı bir şey mi?
6. Hikaye: Anlatılacak bir hikayesi var mı?

Son olarak pazarlama ve reklam sektöründe yaratıcı fikir peşinde olanların odak noktasının “yaratıcılık için yaratıcılık” değil “yaratıcı sorun çözme” konusunda olması gerektiğini hatırlatıp sözü Webb Young’a bırakayım; “Herhangi bir sanatı öğrenirken hakim olunması gereken şey öncelikle ilkeler, ikinci olarak da yöntemlerdir.”

Kaynaklar:
Pazarlama Dehası, Peter Fisk, MediaCat Yayınları
Fark edilmemiş iş Fikirleri, Craig Stull, Phil Myers, David Meermen Scott, MediaCat Yayınları
Saksıyı Çalıştırmanın Yolları, Joel Saltzman, MediaCat Yayınları
İyi Fikri Bulma Tekniği, James Webb Young, MediaCat Yayınları
İşte Bu Fikir Tutar!, Dan Heath, Chip Heath, Optimist Yayınları

Yeni mezunlar için “yaz okulu” konseptine bir süredir ara verdiğimi fark ettim. Kaldığım yerden devam edelim.

Reklam ve halkla ilişkiler ajanslarının yazılı olmayan bazı kurallarından bahsetmiştik. Bir de iş hayatında faydalı olabilecek daha genel bazı kurallara değinmekte fayda görüyorum. E-posta yazmak gibi…

Günlük hayatımızın da ayrılmaz bir parçası olan e-postalar iş hayatında özenle ele alınmazsa  sorun çıkartabiliyor. Bazı genel geçer kurallara dikkat etmekte ve akılda tutmakta fayda var.

Örneğin;
1. Noktalama işaretleri kullanın! Hiç noktalama işareti olmayan uzun bir paragraf yazıyı okumak oldukça zordur. Özellikle de iş koşturmacası içerisinde, yüzlerce e-posta arasında kaybolanlar için. Tavsiyem, kısa, net, anlaşılır cümleler.

2. Konuşur gibi yazmak güzeldir. Anlaşılabilir olduğu sürece. İç sesinizle kurduğunuz cümleler bazen okuyan için hiçbir şey ifade etmeyebilir. Kısaca kural 1 çok önemli.

3. Konu: Merhaba! geçerli bir konu başlığı değildir. İş postaları genellikle ya gönderen ya da konu ile tekrar dönüp okumak üzere kategorilenir. Konu başlığına “merhaba” “slm” veya “önemli” yazdığınız sürece e-postanız yüzlerce benzer konunun arasında kaybolup gider veya okuyanın tekrar okumak üzere istiflemesini imkansız hale getirir. Tavsiyem, içeriği açıklayan ve konuyu hatırlatacak bir konu başlığı yazmanız.

4. Gönderilen listesi uzadıkça konu dağılır. Bu konuda Uğur Özmen’in Amirim, duy sesimizi yazısını okumanızı şiddetle tavsiye ederim.

5. İş postaları iş içindir. Açıklamaya gerek var mı?

6. Yazdıklarınız aleyhinizde delil olarak kullanılabilir. Tavsiyem, öfkenize veya alaycı sesinize teslim olmadan önce iki defa düşünmeniz.

Yeni mezunlar için reklam ajanslarında ayakta kalma kılavuzuyla stajın ilk haftası için bazı önerilerde bulunmuştum.

İlk haftayı atlattıktan sonra zamanla sorumluluklarınız ve görevleriniz artmaya başlayacak. Sorumluluklarınızla doğru orantılı olarak dikkat edilmesi gerekenler listesi de uzayacak.Tıpkı trafik kazalarında olduğu gibi burada da “ben bu işi biliyorum” dediğiniz noktada hata yapma olasılığınız artar.

Öncelikle lider olmadan önce iyi bir takım arkadaşı olmayı başarmanız gerekecek. Bu yüzden önce reklam ve halkla ilişkiler ajanslarının kalbini oluşturan takım meselesine biraz değinmek istedim.

Takım arkadaşlığı zor iştir. İşin stresi artıkça ve kariyer yolunda ilerledikçe başarılarınızın sizi yalnızlaştırmasına izin vermeyin. Zirve tek kişilik olabilir fakat oraya tırmanmak ve orada kalabilmek için çevrenizde iyi bir takım olması gerekir. Bilginizi de emeğinizi de paylaşmaktan çekinmeyin. Bunlar tuz, makarna ve para gibi paylaştıkça azalan değil artan şeylerdir.

Özellikle de bilgi birikimi.. Evet hazırsak, birkaç öneriyle başlayalım.

1. Fikirler: Fikirlerinize çok sıkı tutunmayın. Unutmayın fikirlerinizi kabul ettirmenin en iyi yolu onları paylaşmaktır. Fikrinize destekçi değil katkıda bulunabilecek ortaklar arayın. “Fikrimi nasıl kabul ettiririm” yerine “fikrime nasıl katkıda bulunmalarını sağlayabilirim” diye düşünün. Unutmayın fikirler doğduklarında mükemmel değildir ve ancak karşıt fikirler ve eleştiriler ile beslenerek büyürler.

Fikrinize inanıyorsanız eleştirileri dikkatle dinleyin. Ama ilk duyduğunuz eleştiriyle de yılmayın. Dikkat etmek, kabullenmek anlamına gelmesin. Her eleştiri gelişim için bir ipucudur.

2. Paylaşım: Emeğinizi de fikirlerinizi de paylaşmaktan çekinmeyin. Takımınızı bir bütün olarak görün ve bireysel başarınızın da takıma bağlı olduğunu unutmayın. İş hayatında okuldaki gibi takım arkadaşlarınızı “şikayet” ederek notunuzu yükseltemezsiniz. (Aslında bu okulda da pek işe yaramaz)

3. Motivasyon: Fikirleriniz reddedilebilir. Bitirdiğiniz projeye sıfırdan başlamak veya aynı sayfayı defalarca kontrol için okumak zorunda kalabilirsiniz. Fikir ayrılıkları olabilir veya takım arkadaşlarınızla kişisel sebeplerden dolayı anlaşamayabilirsiniz.

Sebep her ne olursa olsun motivasyonunuzu yüksek tutmayı başarmak zorundasınız. Özellikle de “her şey ters gittiğinde”. Unutmayın çözümün bir parçası değilseniz sorunun bir parçasısınız demektir. Sorunları ya çözün ya da kabullenin. Kimse sürekli işinden veya koşullarından şikayet eden biriyle uzun süre çalışmak istemez.

4. Rekabet: Rekabet her işin doğasında vardır. Bundan kaçamazsınız. Ama rekabetin şeklini belirleyebilirsiniz. Unutmayın güçlü rakipler edinmeniz gelişiminiz için faydalıdır. Rakiplerinizin eksiklerine değil sizden güçlü olduğu noktalara odaklanırsanız gelişebilirsiniz. Yükselmek için rakiplerinizin zayıf noktalarından beslenmeye çalışmak yerine kendinizi geliştirmeye odaklanırsanız sağlam adımlar atmış olursunuz.

Öte yandan bilgi birikiminizi çevrenizi ezmek için bir silah olarak kullanmanızı da tavsiye etmem. Bu rakip değil düşman kazanmanıza neden olur.

5. Takım kararı: Takım kararı her şeyden önce gelir. Doğru ya da yanlış, bir karar verildiyse bunu kabullenmeniz gerekir. Ya kararın doğru alınmasını sağlayın ya da kararı kabullenip uygulamaya geçin. Karar alınmadan önce yapılan tartışmalar faydalıdır sonrasındakiler zaman kaybı. “Ben demiştim” yerine “bu hatayı engellemek için ne yapabilirdim?” diye düşünmeniz gelişiminiz için daha faydalı olur.

Son olarak kimsenin mükemmel olmadığını da unutmayın. Herkes hata yapar. Şahsen ben buradaki önerilerimin birçoğunu hata yaparak öğrendim. Önemli olan kısa zamanda hataların farkına varmak ve ders almak.

Bu konuda ustaların hayat tecrübelerinden faydalanmak için okuma önerileri:
http://www.mugecerman.com/
http://ugurozmen.com/blog/
http://melihcilga.blogspot.com/
http://ozguruckanzone.blogspot.com/

Yeni mezunlar için reklam ajanslarında ayakta kalma kılavuzu yazım üzerine Melih Çılga’nın tavsiye ettiği bir sunumu paylaşmakta fayda var.

Reklam ajansında kim ne yapar? Ne işe yarar merak ediyorsanız sunumu dikkatle incelemenizi tavsiye ederim.

Yeni adım atanlar için reklam veya halkla ilişkiler ajansları kendine ait kuralları olan bambaşka bir dünya gibi gelebilir. Özellikle de çalışma saatleri ve prensiplerini çözmek zaman alır.

İlk bakışta esnek kıyafet kuralları ve saatler süren beyin fırtınası toplantıları ile eğlenceli ve basit gelebilir. Ama uzun süre ayakta kalmayı planlıyorsanız hemen başlar başlamaz bazı kurallara dikkat etmenizde fayda var.

Öncelikle iş yerinde tavır ve tutumla başlayalım:
1. Arkadaşlık: Evet, ajans ortamları genellikle çok samimidir. Uzun çalışma saatleri ve işin doğası gereği arkadaşlıklar çabuk gelişir. Ast üst ilişkileri da genellikle kurumsal şirketlere nazaran daha rahattır ve usta çırak ilişkisine dayanır.

Ama siz siz olun, rahatlığı gevşeklikle karıştırmayın. Samimiyeti suistimal etmeyin ve staj sürenizde ve sonrasında yaptığınız işi ciddiye alın. İş hayatınız boyunca elbet birçok güzel dostluk kuracaksınız ama iş yerinizdeki pozisyonunuz için bu ilişkilere güvenmeyin. Bu, hem arkadaşlığınızı hem kariyerinizi zedeler.

2. Fikir paylaşımı: Staj sürenizde beyin fırtınası toplantılarına davet edilirseniz harika! Bu fırsatı çok iyi değerlendirin. Ama kendinizi göstermek için öne atılmadan önce ustalarınızı dinleyin ve öncelikli amacınız öğrenmek olsun. Deneyimin değerini bilin. Fikirlerinize aşık olmayın. Yorumları ve eleştirileri dikkatle dinleyin. “Hoca bana taktı” bahanenizin yerini “patron bana taktı” almasın. Acele etmeyin, fikrinizin kabul edileceği günler de gelecek.

3. Görevler: Ajansa adım attığınız gün yeni reklam kampanyasının brief’i ile karşılanmayacaksınız. Buna hazırlıklı olun. Zaman zaman size anlamsız gelen işler yapmak zorunda kalabilirsiniz. Şikayet etmek yerine bu durumu değerlendirin. Fotokopi çekmek zorunda kaldıysanız bir yandan fotokopi çektiğiniz işleri inceleyebilir, arşivlere göz atabilirsiniz.

Askerlik gibi, staj süresinde de boş durmak daha büyük bir eziyete dönüşür. İşiniz yoksa iş yaratın. Arşiv düzenleyin, eski işlere göz atın, yapılan işlerin tahsih ve düzenlemesine yardım edin. Gözünüz alışır, deneyim kazanırsınız. Merak etmeyin, hepimiz bu işleri yaptık. Böyle deneyim kazandık.

4. Diğer stajyerler: Staj süreniz boyunca çalıştığınız ajansta başka stajyerler de olabilir. Onlarla arkadaş da olabilirsiniz. Ama size tavsiyem vaktinizi arkadaşlık kurmak yerine işi öğrenmek için harcamanız olur. Diğer stajyerlerden öğrenebileceğiniz birşey muhtemelen yoktur. Ajans çalışanları ve ustalarınızla vakit geçirmeye çalışın. Unutmayın, ustalarınızın bir masada beş stajyerin birbirine dert yandığını görmesinden daha kötü birşey yoktur. Sızlanmayı bırakın ve kendinizi geliştirmeye başlayın.

5. Çalışma saatleri: Reklam veya halkla ilişkiler ajanslarında saat 6′da çıkmak nadiren rastlanan bir durumdur. Buna ilk günden alışmanızı tavsiye ederim. Saate bakmak yerine kariyerinize odaklanın.

İlk haftayı atlattıktan sonra yavaş yavaş alışmaya başlayacaksınız. Zamanla deneyim kazanacaksınız. Ve unutmayın hepimiz hata yapıyoruz. Hatalarınız elbet olacak. Önemli olan hataları alışkanlıklara dönüştürmeden devam edebilmek.

Daha önceki yazılarımda yeni mezunlar için sosyal ağlardan bahsetmiş faydalı bir kaç platformun kullanım yöntemlerini anlatmıştım.

Şimdi, hem kendinizi iş dünyasına tanıtabilmenize hem de faydalı kaynaklara erişebilmenize yardımcı olacak diğer sitelere göz atalım.

1. Slideshare: Burada okulda hazırladığınız sunumları paylaşabilir veya yeni sunumlar hazırlayarak kendinizi tanıtabilirsiniz. Üstelik birçok uzmanın sunumlarını inceleyebilir, beğendiğiniz sunumları favorilerinize ekleyerek kendi arşivinizi oluşturabilirsiniz.

2. Delicious: Keşfettiğiniz siteleri delicious hesabınıza ekleyebilir ve diğer üyelerin arşivlerini gezebilirsiniz. Sektörünüzde uzman birçok kişinin neler okuduğunu takip edebilir, beslendikleri kaynaklardan beslenebilirsiniz.

Delicious’un etiketleme sistemi (tagging) ile daha sonra arşivinizi rahatlıkla tarayabilir ve aradığınız siteleri çok daha kolay bulabilirsiniz. Etiketleme yaparken içeriği tanımlayacak anahtar kelimeler girmeniz ve bu anahtar kelimeler konusunda istikrarlı olmanız daha sonra arama yaparken işinizi kolaylaştırır.

Bu iki platformu da hem LinkedIn hesabınıza ekleyerek profilinizi geliştirebilir hem de Friendfeed hesabınızdaki paylaşımlarınıza ekleyebilirsiniz.

İlgili siteler:

1. Slideshare

2. Delicious

Facebook hesabı olmayan var mı? Hemen hemen herkesin Facebook hesabı, hesabında bolca fotoğrafı, karizmatik biraz gizemli biraz eğlenceli profil bilgileri mutlaka vardır.

Peki ya diğer sosyal ağlar? Friendfeed, Twitter? Bu ağları birçoğunuz yeni yeni keşfetmeye başladı. Hesap bilgilerinizi oluşturup bu ağlarda kendinizi göstermeye başlamadan önce, birkaç uyarıyı dikkate almak faydalı olabilir.

Öncelikle FF, Twitter gibi ağlarda neden yer aldığınızı düşünmenizi istiyorum. Amaç okul sıralarındaki sohbeti bir platforma daha taşımak mı? Eğer öyleyse bu ağların sunduğu imkanları yeterince değerlendirmiyorsunuz demektir.

Eğer amacınız kendinizi göstermek ve daha da önemlisi hem rakiplerinizi hem de ustalarınızı takip etmek, onların bilgi birikiminden faydalanmak ise harika! O zaman hemen başlayalım.

Öncelikle birkaç uyarı:

1. Paylaşım: Evet, elbette kişisel paylaşımlarınız olabilir. Arkadaşlarınızla fikir, anı, hikaye, haber paylaşabilirsiniz. Bunda hiçbir sorun yok. Ama bunu dengeleyebilmeniz gerekir. Eğer paylaşımlarınızın büyük bir çoğunluğu sadece okul arkadaşlarınızın ve olay mahalinde bulunan birkaç arkadaşınızın anlayabileceği “geyikler” ise bir sorun vardır. 80′e 20 kuralı burada da geçerli olabilir. Paylaşımlarınızın %80′i sizi takip eden kişiler için faydalı bilgiler, haberler, fikirler %20′si ise geyik kategorisine giren yorumlardan oluşsun. Böylece hem robot gibi sadece makale ve haber paylaşmamış hem de sizi takip eden kişileri rahatsız etmemiş olursunuz. Tavsiyem: okul arkadaşlarınız veya özel sohbetleriniz için ayrı bir oda açmanız. Orada kimseyi rahatsız etmeden dilediğiniz gibi at koşturabilir, sohbet edebilirsiniz.

2. Takip: Friendfeed ve Twitter, Facebook gibi değil. Bu ağlarda tanımadığınız kişileri de takip edebilirsiniz. Üstelik dost olmanıza, sohbet etmenize de gerek yok. Faydalı bilgiler paylaşan veya takip etmek istediğiniz ustaları, rakipleri takip edin. Davet beklemeyin veya sizi tanıyıp tanımamasını dert etmeyin. Ama karşılığında sizi takip etmesini de beklemeyin. Bu şart değil. Takip edilmek istiyorsanız, 1 numaralı kurala tekrar göz atın.

3. Yorum: Takip ettiğiniz kişilerin paylaşımlarına yorum yazabilirsiniz. Faydalı veya anlamlı olmak şartıyla. Bu özellikle tanımadığınız kişiler için geçerli. Eğer paylaşılan haber veya yazı hakkında katkıda bulunabileceğiniz bir şey varsa, mutlaka ekleyin. Fikirlerinizi paylaşın.

4. Tartışma: Demogoji ve tartışma arasındaki farkı bilin. Zıtlaşmak için zıtlaşmayın. Kendinizi göstemenin çok daha iyi yöntemleri var. Bana güvenin. Kimse her konuya muhalefet eden, üstelik muhalefet etmek için muhalefet eden birini takip etmek istemez. Kısa sürede silinir gidersiniz.

Demogoji: akılcı ve mantıklı çıkarım ve tartışmalardan ziyade, halkın isteklerine, önyargılarına ve korkularına dayalı olarak yapılan siyaset ve destek arayışıdır. Yunanca demos (halk) ve agogos (liderlik yapmak) kelimelerinin birleşiminden türemiştir. Genellikle üstün bir hitabet ve propaganda yeteneği gerektirir. Çoğunlukla, popülist kavramları kullanarak ve milliyetçilik duygusunu sömürerek yapılır. Demagoji yapan kişiye “demagog” denir.

Bu ağları etkin bir şekilde kullanmak ve kendinizi doğru bir şekilde tanıtmak kariyeriniz boyunca önemli olacak. Doğru bir başlangıç yapmakta fayda var.

Her adımınızda sadece bugünü değil geleceğinizi de düşünün. Profilinize varsa blogunuzu ve LinkedIn hesabınızı, eklemeyi unutmayın.

Bu konuda siz ne düşünüyorsunuz? Ustaların tavsiyelerini bekliyorum.

Google seni anlatır yazımda çevrimiçi dünyada bıraktığın izleri işveren gözüyle değerlendirmen gerektiğinden bahsetmiş ve bazı platformlar sayesinde daha fazla görünür olabilmen için önerilerde bulunmuştum. Sonraki yazımda da özgeçmişini paylaşabileceğin bir iş ağı olan LinkedIn ile ilgili bazı ipuçları vermiştim.

Özgeçmişin ile iş ağlarında yer almaya başladıysan, güzel. Şimdi sırada, kalemine güvenenler için blog dünyası var.

Öncelikle belirtmekte fayda var, herkes blog yazarı olmak zorunda değil. Kalemine (klavyene) güveniyor ve düzenli olarak vakit ve emek harcayabileceğine inanıyor ve belirli bir konuda paylaşmak istediğim fikirlerim var diyorsan harika!

Blog dünyasında herkese ve her konuya yetecek kadar yer var. Ama bir önceki cümleye tekrar göz atarsan bu işin üç temel kuralı olduğunu fark edebilirsin.

Kurallardan önce bu konuda birkaç uyarı ile başlamak daha faydalı olabilir:
1. Aşk, romantizm: Evet, önemli konular. Evet, herkesin bu konuda yazacak birkaç mısrası, söyleyecek birkaç sözü vardır. Evet, blog yazmak hoşlandığın çocuk/kıza veya henüz ayrıldığın sevgiline mesaj vermek için harika bir imkan gibi duruyor. Ama bu konuda okkalı bir blog hazırlamaya başlamadan ve özel hayatını, imalı cümleler eşliğinde ortaya sermeden önce bir düşün, bu yazıları kimin okumasını istiyorsun? O’ndan başka bu yazıyı kimsenin okumasına gerek yoksa eposta veya Facebook mesajlaşmasını kullanmanı tavsiye ederim.

2. Bir fikrim var: İş hayatına başladığın günlerde herkes fikir zenginidir. Şahsen ben bir günde nasıl bu kadar çok yeni reklam ve pazarlama fikri bulabildiğime şaşırıyordum. Kısa bir deneyim ve biraz araştırmadan sonra gerçeğin böyle olmadığını gördüm. Kısaca biraz araştırma yapmak, arşiv karıştırmak, diğer blog yazarlarını incelemekte fayda var.

3. Fikrim çalınır: Üsteki maddedin tam tersi de söz konusudur. Fikir zengini olduğun günlerde, fikirlerine çalınır korkusuyla çok sıkı tutunursan fikirlerini geliştiremezsin. Paylaş. Korkma. Fikirler de paylaştıkça gelişir. Akıl akıldan üstündür. Ama önce mutlaka araştır. Bilgi olmadan yorum olmaz. Unutma, yorum sınavları hep daha zordur.

4. Yayında toparlar: Bu aslında bir prodüksiyon geyiğidir. Film çekiminde oluşan bazı hatalar için söylenir. Yazını yayınlamadan önce mutlaka oku, devrik cümleler, anlatım bozuklukları var mı? İmla ve gramere dikkat ettin mi? Hatalar yazının yeterince ciddiye alınmamasına neden olur ve hayır, yayında toplamaz.

Evet, uyarıları dikkate aldıysan, “Tamam, o zaman ne hakkında yazayım?” diyor olabilirsin. Bloguna başlarken kendine sorabileceğin iki temel soru var:

1. Tutkum ne? (Bu konuda daha detaylı bilgi için bu yazıyı tavsiye ederim)
2. Kimin için yazıyorum?

Yeni başlayanlar veya henüz tutkusunu keşfetmemiş olanlar için de birkaç önerim var.

1. Kitap incelemeleri: Her iş görüşmesinde mutlaka “En son hangi kitabı okudun?” diye sorulur. Okuduğun kitaplar hakkındaki fikirlerini blogunda paylaşabilirsin. Böylece, işverenine görüşmeden önce bu konuda bilgi vermiş, iş görüşmesinin stresi altında yazar ve kitap isimlerini hatırlamaya çalışmak zorunda kalmamış olursun.

2. Kampanya incelemeleri: İş görüşmelerinin ikinci favori sorusudur, “Beğendiğin reklamlar, kampanyalar neler?” Reklam dünyasını yakından takip edebilir ve kampanyaları künyeleri ile birlikte blogunda değerlendirebilirsin. Bu hem harika bir arşiv oluşturmanı hem de sektörü daha yakından takip etmeni sağlar. Üstelik bu konuda araştırma yapan kişilerin de blogunu takip etmesini sağlar.

En önemlisi her ne hakkında yazmaya karar verirsen ver, o konudaki diğer blogları mutlaka takip et.

Blog yazarlığı konusunda daha detaylı bilgi için uzmanları takip etmekte fayda var.
- Mert Erkal, Search For Blogging
- Mert Erkal, Profesyonel Blogcu
- Darren Rowse, Problogger
- Brian Clark, CopyBlogger

“Google seni anlatır” yazımda kendini çevrimiçi platformlarda tanıtma konusuna kısa bir giriş yapmıştım. Faydalı bağlantılar kurabilmen ve kendini doğru tanıtabilmen için de birkaç site önermiştim.

Öncelikle iş dünyasına giriş için temel sitelerden biri olan LinkedIn ile başlayalım.

LinkedIn profesyonel bağlantılar kurabileceğin ve kendini profesyonel anlamda tanıtabileceğin bir sosyal ağdır. Burada profesyonel kelimesine özellikle dikkat etmeni öneririm.

Profilini hazırlarken göz önünde bulundurman için birkaç öneri:

1. İsim: Tam ismini yaz. Lakabını veya eposta adresini değil. Komik gelebilir ama isim soyad kısmına lakaplarını, hotmail veya yahoo eposta adreslerini yazan birçok kişi gördüm.

2. Fotoğraf: İş görüşmesine giderken nasıl giyinir ve nasıl görünmek istersen öyle bir fotoğrafını seç. Yüzün net bir şekilde görünsün. Bu platformda gizemli, komik veya seksi olmana gerek yok.

3. Profesyonel tanım: (Professional headliner) Buraya arama sonuçlarında yer almak istediğin tanımı yaz. Bu tanımı düşünürken görev almak istediğin pozisyonu ve anahtar kelimeleri düşün. Örneğin: reklam yazarı, stratejik planlama…

4. Eğitim: Lise ve üniversite bilgilerini eksiksiz bir şekilde doldur. Böylece seninle aynı yılda mezun olmuş diğer arkadaşlarını da bulabilir ve onlarla bağlantıya geçebilirsin. Okulda aldığın görevler veya katıldığın aktiviteler varsa Aktiviteler ve Topluluklar (Activities and Societies veya Additional Notes) bölümünde mutlaka belirt.

5. İş Deneyimi: Yeni mezunsan henüz staj dışında iş deneyimin olmayabilir ama stajını mutlaka belirt. Tanım (Description) bölümünde  sorumluluklarını ve üstlendiğin görevlerini açıkla.

6. Özet ve Uzmanlık: (Summary/ Specialties) Özet bölümü kendini 2000 karekterle ifade edebileceğin ve arama sonuçlarında çıktığın takdirde seni görüşmeye çağırmaları için ikna edebileceğin alandır. Bu alanı iyi değerlendir. Henüz iş deneyimin yoksa bu alanı bir şirkete neler katabileceğini, tutkularını ve ilgi alanlarını anlatmak için kullanabilirsin.

7. Websiteleri: Blogun veya seni tanıtan başka siteler varsa mutlaka profilinde bunlara yer ver.

Bir ipucu: Eklerken diğer (other) seçeneğini tıklarsan blogunun ismini girebilir ve profilinde Blogum (My Blog) değil ismi ile yer almasını sağlayabilirsin. Bu, ilgilenen kişinin tıklamadan blogunun ne hakkında olduğunu anlamasını sağlar. Örneğin: Mienotes on Marketing…

8. Profil URL: Profilinin URL’sini mutlaka isim, soyisim olarak ayarla. Böylece link verdiğinde ismin ve soyisim görünür.

9. Aplikasyonlar: Burası Facebook değil. Tüm aplikasyonları ekleyip profilini karmaşıklaştırma. Eğer Slideshare hesabın ve bir blogun varsa bu ikisini eklemen yeterli olur.

10. Status: Burada Status güncellemelerini akıllıca kullanmanı tavsiye ederim. İş çevrenin bilmesini istediğin güncelemeleri yapmaya özen göster. Kişisel hayatı bu platforma karıştırmamanı tavsiye ederim.

Profilin hazırsa arama yapmak ve aramalarda bulunmak için çalışmaya başlayabilirsin. Unutma LinkedIn’de arama yaptığında sadece 1. dereceden veya birşekilde bağlantıda olduğun insanlar üzerinden arama yapabilirsin. Bu sosyal ağını genişlettiğin takdirde etkin arama yapabileceğin anlamına gelir.

Eklediğin bağlantı eğer çok yakından tanıdığın ve seni hatırlayacağından emin olduğun biri değilse mutlaka ekleme sebebini ve kim olduğunu birkaç cümlede belirt. Standart metin ile ekleme talebinde bulunman önemsemediğini gösterir. Daha da önemlisi eğer seni tanımıyorsa ve “Bu bağlantıyı tanımıyorum” seçeneğini tıklarsa diğer bağlantı taleplerinde her seferinde kişinin eposta adresini bilmen ve girmen gerekir.

Benim önerim, önce okul arkadaşlarını ve öğretmenlerini, stajda tanıştığın kişileri eklemen olur. Böylece hem arkadaşlarının bağlantılarından da faydalanabilir hem de daha etkin arama yapabilecek sayıda bağlantı eklemiş olursun. Okul arkadaşlarınla profesyonel açıdan bağlantıda kalman gelecekte de oldukça faydalı olur.

LinkedIn’in bir diğer özelliği de gruplar ve sorular. Profesyonel alanda ilgilendiğin gruplara üye olman, benzer ilgi alanlarına sahip insanlarla tanışmanı sağlar. Sorular ise bilgi ve becerilerini gösterebileceğin ve kendini potansiyel iş bağlantılarına tanıtabileğin faydalı bir araç olabilir. Sorulara cevap verirken gerçekten bilgili olduğun konuları seçmeye ve faydalı cevaplar vermeye özen göster.

Şirket sayfaları da oldukça faydalı. Çalışmak istediğin şirketlerin sayfalarını inceleyebilir ve sosyal ağında kimlerin o şirketlerde çalıştığını görerek onlarla bağlantıya geçebilirsin.

Bu konuda diğer çevrimiçi kaynaklar:
- Jason Alba: I’m on Linkedin Now What??
- Guy Kawasaki: Ten Ways to Use LinkedIn
- Brian wallace: How to Get the Most Out of LinkedIn

Kitaplar:
- Jan Vermeiren, How To Really Use LinkedIn
- Joel Elad, LinkedIn for Dummies
- Jason Alba, I’m on LinkedIn–Now What???
- Keith Ferrazzi, Asla Yalnız Yeme

LinkedIn ve diğer iş ağlarını etkin birşekilde kullanan uzmanlar da önerilerini bu yazıyı okuyan yeni mezunlarla paylaşırsa çok sevinirim.